Sudan

Dane geograficzne

Powierzchnia: 2 505 810 km2
Długość granic lądowych: 7687 km (Egipt, Erytrea, Etiopia, Kenia, Uganda, Demokratyczna Republika Konga, Republika Środkowoafrykańska, Czad, Libia)
Długość wybrzeża: 853 km
Najwyższy punkt: Kinyeti 3187 m n.p.m.
Liczba ludności: - ogółem (2003): 38 114 160 mieszk., gęstość zalud.:15 mieszk./km2
Grupy etniczne: Murzyni 52%, Arabowie 39%, Bedża 6%, inni 3%
Religie: sunnici 70% (w centrum i na północy kraju), animiści 25%, chrześcijanie 5% (głównie na południu i w Chartumie)
Języki: arabski (urzędowy), nubijski, Ta Bedawie, języki nilotyckie, języki nilo-hamityckie, języki sudańskie, angielski
Podział administracyjny: 26 wilajatów
PKB: 1 360 dolarów USA na mieszkańca (szacunek za 2001 rok według parytetu siły nabywczej)
Polityka

Krajem rządzą arabscy islamiści, którzy zwalczają chrześcijan i animistów. Południowa część kraju jest zniszczona 20 latami walk i częściowo kontrolowana przez Sudańską Ludową Armię Wyzwolenia.

Historia

Na terytorium dzisiejszego Sudanu istniała jedna z najstarszych kultur w Afryce - państwo Napota (950 p.n.e. - 300 p.n.e.). W IV wieku p.n.e. zastąpiło je państwo Meroe. W V-VI wieku w Sudanie pojawiło się chrześcijaństwo, zostało jednak później wyparte przez islam. Arabowie utworzyli w Sudanie dwa sułtanaty: Fung na wschodzie i Darfur na zachodzie. W XVI wieku znalazły się one pod dominacją osmańską. W XIX wieku kontrolę nad Sudanem sprawowali Egipcjanie, którzy swym wicekrólem w Sudanie wyznaczyli brytyjskiego generała Charles'a Gordona. Gdy w roku 1882 w Egipcie pojawili się Brytyjczycy bardzo szybko zainteresowali się też Sudanem. Ich postępy w tym kraju przyhamowało znacząco powstanie mahdystów (1881-1885). Po jego stłumieniu i politycznym konflikcie z Francją Sudan stał się kondominium brytyjsko-egipskim. W roku 1948 kraj uzyskał autonomię, a pierwszego dnia 1956 roku niepodległość. Błyskawicznie doszło do konfliktu między zamieszkującą północną część kraju ludnością arabską i żyjącymi na południu ludami murzyńskimi. Na rasowe podłoże konfliktu nakłada się również religijne, gdyż Arabowie są prawie wyłącznie muzułmanami, a murzyni to w dużej mierze chrześcijanie i animiści. Pierwsza wojna domowa skończyła się w 1972 przyznaniem południu autonomii. Jednak 9 lat potem jej ograniczanie spowodowało wybuch nowej wojny, w której według szacunków zginęło do dzisiaj ponad 2 miliony ludzi. Od 23 grudnia 2005 Sudan jest w stanie wojny z Czadem. Przyczyną wybuchu wojny było, według rządu w Ndżamenie, wspieranie czadyjskich rebeliantów przez rząd Sudanu. Rebelianci napadli na przygraniczne, czadyjskie miasto Adre, zabijając około 100 ludzi. Ponadto Czad oskarża sudańską milicję o napadanie na terytorium Czadu, rabowanie i palenie wsi.